Boldimos bi lumenisardo: lumenisarel les jekh manuś kaj del vorba rromanes. Kadi pagina si boldimos anda e rumunikani ćhib, kerdo le Claude-oça (claude.ai), jekh asistènto kerdo pe artificialo goďi, thaj śaj te avel la dośa anda o boldimos. O teksto savo dikhel pes sar ćaćo si o rumunikano. Te dikhen jekh dośa vaj jekh vorba so na del duma śukar thaj kamen te źutin amen, rugisaras tumen te ramon amenqe pe corecturi@civicsuport.ro. Naisaras tumenqe. (Traducere nerevizuită.)
O sikavimos sikavel e lège anda e Rumunìa. Le lila den pes ande rumunikani ćhib; o boldimos si amalikano, o teksto kaj kerel juridikano efèkto si o rumunikano.
Jekh asociàcia si e maj lokhi fòrma prekal savi varesave manuśa śaj keren buti khetane, legàlno, anda jekh khetano resimos: jekh klùbo le kartierosqo, jekh grùpo dadenqo thaj dejenqo, jekh organizàcia kaj dikhel sar ćhiven pes le publikane love. E lège kaj inkerel la si e Ordonanța Guvernului nr. 26/2000 cu privire la asociații și fundații (e Ordonànca le Guvernosqi nr. 26/2000 pa le asociàcie thaj le fundàcie).
Maj tele arakhen le pàsurǎ, pala o rìndo, katar e idèa ʒi ka e asociàcia kaj kerel buti. Ka sakova pàso si ramome so keren, kaj ʒan, save lila trubun tumenqe, kobor kostil thaj kobor ćhirlo, thaj tele, e lège pe savi beśel.
Xarnes: trubun tumenqe minimum 3 membrùrǎ, jekh anav slobodo, jekh beśimos thaj jekh statùto semnime katar sa. O statùto ći maj trubul te avel autentifikime ka o notàro thaj ni atestime katar jekh advokàto; resel tumari semnatùra. E tàksa la ramosaraqi ka e kris si 100 lej.
So parudǎ pes katar o decèmbro 2020. But phurane sikavimata phenen ke trubul tumenqe „act constitutiv și statut” (akto konstitutìvo thaj statùto), „autentificate la notar sau atestate de avocat” (autentifikime ka o notàro vaj atestime katar jekh advokàto), thaj jekh minimàlno patrimònio. E Legea nr. 276/2020 (e lège nr. 276/2020) parudǎ kadava: akana kerdǒl numaj jekh lil, o statùto, privàto semnatureça, thaj anda le asociàcie naj maj jekh minimàlno vakèr le patrimoniosqo. E autentikani fòrma (ka o notàro) aćhel musaj numaj te jekh membro anel la asociaciaqe jekh kher vaj jekh phuv.
Pàso 1 — Ćiden minimum trin membrùrǎ
So keren: Arakhen minimum inke duj manuśen kaj kamen te den andre ande asociàcia tumença. Le membrùrǎ śaj aven fizikane manuśa vaj juridikane manuśa (sar jekh aver asociàcia vaj jekh firma). Ćhuven khetane o resimos: so kamen te keren thaj kasqe.
Kaj: Khanikaj, inke; si jekh phenimos maśkar tumende.
Lila: Ka kadava pàso ći trubul ni jekh lil. Lačharen, anda sakova membro fizikano manuś, o identitetosqo lil valàbilo.
Kobor kostil: 0 lej.
Kobor ćhirlo: Kobor trubul tumenqe te phenen tumen khetane pa o resimos.
Laćhes te źanen: Le asociàcie maj but sar 15 membrenqe trubul te si len jekh cenzòro, thaj kodola maj but sar 100 membrenqe, jekh komìsia cenzorenqi (art. 27 thaj 27^1).
Legàlno bàzo: OG nr. 26/2000, art. 4 alin. (1), art. 27 alin. (2) thaj art. 27^1 alin. (1), legislatie.just.ro; Constituția României (e Konstitùcia la Rumuniaqi), art. 40 (o ćaćimos te asocisaren pes), legislatie.just.ro.
Pàso 2 — Alosaren o anav thaj mangen o dovèzo ke si slobodo
So keren: Alosaren jekh anav thaj mangen katar o Ministèrium le Ʒudecimasqo (Ministerul Justiției) o dovèzo ke o anav si slobodo. O Ministèrium dikhel ando Nacionàlno Registro le juridikane manuśenqo bi profitosqo (Registrul național al persoanelor juridice fără scop patrimonial) te naj aver asociàcia, fundàcia vaj federàcia kodole anaveça vaj jekhe anaveça kaj śaj xoxavel le manuśen.
So naśti avel ando anav:
- vorbe kaj śaj keren o anav te avel lino sar jekh publikani institùcia, sar „comisariat”, „inspectorat”, „gardă”, „autoritate”, „poliție”, „jandarmerie”, „protecția consumatorilor” vaj vorbe kerde lendar;
- o anav jekhe profesionalne struktùraqo (sar „Barou”, „Cameră”, „Uniunea Națională a Notarilor Publici din România”);
- le vorbe „național” vaj „român” vaj vorbe kerde lendar, numaj te del anglal pesqo kamimos o Generàlno Sekretariàto le Guvernosqo (Secretariatul General al Guvernului).
Te o anav si ande jekh strejini ćhib, ka o manglimos ćhuven jekh legalizime boldimos, avri katar le anava le manuśenqe thaj le thanenqe, kodola kaj naśti boldǒn thaj le anava pinʒarde internacionàlno.
Kaj: Ka o Ministèrium le Ʒudecimasqo, o Nacionàlno ONG Registro. Katar o 11 septèmbro 2026, o Ministèrium si les jekh portàlo anda le ONG-urǎ, pe rnong.just.ro, prekal savo śaj den online manglimata thaj dokumèntǎ thaj śaj poćinen le tàkse (o phenipen le Ministeriumosqo le Ʒudecimasqo).
Lila: O manglimos anda o dikhimos thaj o rezervimos le anavesqo, savo pherden pe o portàlo, thaj o dovèzo ke poćindǎn o tarìfo. Śaj propozisaren maj but anava, pala o rìndo kaj maj but plaćon tumenqe. Te o anav si les strejine vorbe, o legalizime boldimos bićhalel pes ando originàlo ka o Servìso le Relacienqo le Publikoça (Serviciul de Relații cu Publicul) le Ministeriumosqo le Ʒudecimasqo. Anda o manglimos dino avrǎl e online, pućhen ka o Servìso le Relacienqo le Publikoça le Ministeriumosqo le Ʒudecimasqo.
Kobor kostil: 36 lej anda o rezervimos. Poćinen prekal jekh òrdino poćimasqo, jekh postàlo mandàto vaj jekh bankàlo transfèro, ando kònto le Ministeriumosqo le Ʒudecimasqo kaj si sikado pe o portàlo, vaj direkt prekal ghiseul.ro. O rezervimos śaj lungǎrdǒl numaj jekhvar, 3 ćhonença, anda 18 lej, te mangen o lungǎrimos anglal te nakhel o vàdeo.
Kobor ćhirlo: Te o anav si slobodo, o dovèzo del pes ande 5 bućǎqe dives thaj ladinen les katar o portàlo. Te naj slobodo vaj si but paśe jekhe avere anavesqe, len jekh phenimos motivime ande maj but 30 dives.
Laćhes te źanen: Te o Ministèrium ći primil o anav, trubul te phenel sosqe. O krisàri kaj ramosarel tumari asociàcia śaj nakhel pa jekh nakamimos kaj arakhel les bi bazosqo (art. 8 alin. (2^1)).
Legàlno bàzo: OG nr. 26/2000, art. 7 alin. (2) lit. e), alin. (2^2), (3)–(3^3) thaj (4), art. 8 alin. (2^1), legislatie.just.ro; o tarìfo, le vàdeurǎ thaj e procedùra: o Ministèrium le Ʒudecimasqo, o portàlo le Nacionalne ONG Registrosqo, „Informații privind procedura de rezervare denumire” (informàcie pa e procedùra le rezervimasqi le anavesqi) thaj o sikavimos anda o pherdimos le manglimasqo, rnong.just.ro (ginavdo ka o 6 oktòbro 2026).
Pàso 3 — Ramosaren thaj semnisaren o statùto
So keren: Ramosaren o statùto la asociaciaqo thaj semnisaren les sa le membrùrǎ. O statùto si o lil prekal savo e asociàcia bijandǒl; so naj ande leste śaj anel e nulitèta. Arakhen jekh modèlo ka o agor kadala patrinaqo.
O statùto musaj te si les (art. 6 alin. (2)):
- le date le membrenqe (anda fizikane manuśa: anav, anav angluno, CNP, e sèria thaj o numero le identitetosqe lilesqo, o domicìlio vaj e reśedìnca; anda juridikane manuśa: o anav, o fiskàlno identifikaciaqo kòdo, o beśimos);
- o kamimos te asocisaren pes, o resimos thaj le obiektìvǎ;
- o anav;
- o beśimos;
- o vaxt (determinime, le vàdeoça ramome, vaj nedeterminime);
- o angluno patrimònio;
- le anava le manuśenqe ande le anglune organurǎ anda o vodimos, e administràcia thaj o kontròlo;
- o manuś vaj le manuśa kaj si len o ćaćimos te ramosaren e asociàcia;
- sar lel pes thaj sar xasarel pes o membro;
- le ćaćimata thaj le obligàcie le membrenqe;
- le kategòrie resursenqe la asociaciaqe;
- le atribùcie le organenqe anda o vodimos, e administràcia thaj o kontròlo;
- so kerdǒl le bućença te e asociàcia dizolvisarel pes (pala o art. 60);
- le semnatùre le membrenqe.
Kaj: Khere vaj kaj vi te maladǒn. Ći trubul notàro vaj advokàto.
Lila: O statùto, semnime katar sa le membrùrǎ. E autentikani fòrma (ka o notàro) si musaj numaj te o angluno patrimònio si les jekh kher vaj jekh phuv anime katar jekh membro.
Kobor kostil: 0 lej te ramosaren les korkore. Te mangen źutimos katar jekh advokàto vaj jekh notàro, poćinen lesqo onoràrio.
Kobor ćhirlo: Katar jekh dives ʒi ka varesave kurke, pala kobor vorbin.
Legàlno bàzo: OG nr. 26/2000, art. 6 alin. (1) thaj (2), parudo prekal e Legea nr. 276/2020, legislatie.just.ro.
Pàso 4 — Ćhuven o beśimos thaj len lesqo dovèzo
So keren: Alosaren e adrèsa kaj avela o beśimos la asociaciaqo thaj len jekh lil kaj sikavel ke si tumen o ćaćimos te len la.
Kaj: Ka o raj le thanesqo.
Lila: Jekh lil kaj sikavel ke śaj len o than, sar jekh kontràkto le ćhiradimasqo (chirie) vaj le komodatosqo (lelimos bi lovenqo) vaj o ramome kamimos le rajesqo. E lège ći phenel savo lil primil e kris, thaj e lista le lilenqi primime si aver katar jekh kris ka aver: pućhen ka e registratùra la krisaqi le beśimasqi anglal te lačharen les.
Te o beśimos si ande jekh blòko kherenqo, ći trubul tumenqe o avìzo la asociaciaqo le rajenqo, numaj te o manuś kaj si les o ćaćimos te ramosarel e asociàcia phenel pe pesqi rǎspùndera ke e asociàcia ći kerela buti pe kodoja adrèsa.
Kobor kostil: Pala o phenimos le rajeça le thanesqo; o komodàto si bi lovenqo.
Kobor ćhirlo: Kobor ćhirlo o phenimos le rajeça le thanesqo.
Legàlno bàzo: OG nr. 26/2000, art. 6 alin. (2) lit. d), art. 7 alin. (2) lit. b) thaj alin. (2^3), legislatie.just.ro.
Pàso 5 — Decidisaren o angluno patrimònio
So keren: Ćhuven so anel sakova membro la asociaciaqe ando anglunipen: love, buća vaj duj. O tòtalo ramosarel pes ando statùto.
Kaj: Ando statùto.
Lila: Ći trubun aver lila anda o àporto ande love. Te o àporto si les jekh kher vaj jekh phuv, trubul tumenqe o statùto ande autentikani fòrma (ka o notàro) thaj le lila kaj sikaven o àporto.
Kobor kostil: E sùma kaj ćhuven. Anda le asociàcie, e lège ći maj mangel jekh minimàlno vakèr. (Anda le fundàcie, o pràgo si minimum 10 minimàlne bàzake brùto salàrie pe sasto o them.)
Kobor ćhirlo: Decidisarel pes khetane le statutoça.
Legàlno bàzo: OG nr. 26/2000, art. 6 alin. (2) lit. f), art. 7 alin. (2) lit. b) thaj art. 15 alin. (2), legislatie.just.ro.
Pàso 6 — Den o manglimos le ramosarimasqo ka e kris
So keren: O manuś kaj si les o ćaćimos anda o statùto del o manglimos te ramosarel pes e asociàcia ando Registro le asociacienqo thaj le fundacienqo (Registrul asociațiilor și fundațiilor).
Kaj: Ka e kris (judecătoria) ande savi circumskrìpcia avela o beśimos la asociaciaqo. O manglimos śaj del pes ka e grèfa vaj online, prekal rnong.just.ro: pe o portàlo alosaren „Înființare ONG” (o kerimos jekhe ONG-osqo), e kris la circumskripciaqi, ladinen le dokumèntǎ thaj poćinen e tàksa prekal ghiseul.ro vaj ćhuven o dovèzo le poćimasqo.
Lila: E lège phenel ke o manglimos avel „numaj” kadale lilença:
- o statùto, ande jekh korkori kòpia certifikime „conform cu originalul” (sar o originàlo) katar o manuś kaj si les o ćaćimos;
- le lila kaj sikaven o beśimos (thaj o patrimònio, numaj te si jekh kher vaj jekh phuv);
- kòpie certifikime „conform cu originalul” le identitetosqe lilenqe le membrenqe;
- o phenimos pe pesqi rǎspùndera pa le ćaće benefiziàrǎ (dikhen o pàso 9; but drom ći trubul);
- o dovèzo ke o anav si slobodo (vaj o nakamimos motivime le Ministeriumosqo);
- o fiskàlno kazière le fondatorenqo thaj le membrenqo le direktorosqe konsilosqo, savo o portàlo le Ministeriumosqo le Ʒudecimasqo ćhuvel maśkar le dokumèntǎ kaj trubun (dikhen maj tele);
- o avìzo le Stàtosqe Sekretariatosqo anda le Kùlte (Secretariatul de Stat pentru Culte), numaj te e asociàcia kerela vi religiozo buti.
Te jekh membro si juridikano manuś, ćhuvel pes jekh ekstràkto anda o registro ande savo si ramome, e decìzia lesqe vodimasqe organosqi (te o statùto semnisarel les varekon aver sar lesqo legàlno reprezentànto) thaj lesqo fiskàlno kazière. Le lila ande jekh strejini ćhib den pes legalizime boldimaça.
O fiskàlno kazière. O art. 7 alin. (2) anda OG nr. 26/2000 ći ginel o fiskàlno kazière anda le membrùrǎ fizikane manuśa, numa o portàlo le Ministeriumosqo le Ʒudecimasqo mangel les, ka o kerimos jekhe ONG-osqo, anda le fondatòrǎ thaj anda le membrùrǎ le direktorosqe konsilosqo. O fiskàlno kazière mangel pes katar o ANAF (Agenția Națională de Administrare Fiscală, e Nacionàlno Agència la Fiskalone Administraciaqi). Lačharen les, kaj te na ʒal palpale tumaro dosàro.
Kobor kostil: E juridikani timbrosqi tàksa: 100 lej.
Kobor ćhirlo: O dimos kerdǒl ande jekh dives.
Legàlno bàzo: OG nr. 26/2000, art. 7 alin. (1), (2), (2^1) thaj (2^4), legislatie.just.ro; OUG nr. 80/2013 privind taxele judiciare de timbru (o sìgo ordonànca le Guvernosqi pa le juridikane timbrosqe tàkse), art. 12 lit. c), legislatie.just.ro; e lista le dokumentenqi thaj o dimos online: o Ministèrium le Ʒudecimasqo, rnong.just.ro (ginavdo ka o 6 oktòbro 2026).
Pàso 7 — Len e încheiere thaj o certifikàto le ramosarimasqo
So keren: O krisàri dikhel o dosàro thaj phenel te ramosarel pes e asociàcia prekal jekh încheiere (jekh krisaqi decìzia). Te vareso naj, akharel tumen thaj phenel tumenqe ramome so trubul lačhardo; te ći lačharen, o manglimos ći primil pes. E încheiere śaj avel atakuime apeloça ande 5 dives. E asociàcia ovel juridikano manuś ando dives kana e încheiere aćhel definitìvo thaj kerdǒl o ramosarimos ando registro.
Te mangen, e grèfa del tumenqe o certifikàto le ramosarimasqo (certificatul de înscriere), le anaveça, le beśimaça, le vaxteça, le numeroça thaj le diveseça le ramosarimasqo. Kadale certifikatoça sikaven, anglal sakonesqe, ke e asociàcia si.
Kaj: Ka kodoja kris.
Lila: O manglimos te del pes o certifikàto le ramosarimasqo.
Kobor kostil: Anda le lila dine katar e kris, e OUG nr. 80/2013 ćhuvel cìrra tàkse: 1 lèu pe patrin anda le certifikàtǎ kaj sikaven buća anda le evidènce la krisaqe, 1 lèu pe patrin anda le legalizime kòpie, 5 lej anda jekh kòpia la decìziaqi la mencìaça ke si definitìvo. Pućhen ka e grèfa savi anda lende ʒal anda o certifikàto le ramosarimasqo.
Kobor ćhirlo: E lège del le krisarese 3 dives katar o dimos te dikhel o dosàro. Pala kodo avel o vàdeo le apelosqo, 5 dives. Kobor ćhirlo sa ʒi kana len o certifikàto si aver katar jekh kris ka aver: pućhen ka e grèfa.
Legàlno bàzo: OG nr. 26/2000, art. 5 alin. (1), art. 8 alin. (1) thaj (2), art. 9–12, legislatie.just.ro; OUG nr. 80/2013, art. 9 lit. j), k) thaj l), legislatie.just.ro.
Pàso 8 — Ramosaren e asociàcia ka o ANAF
So keren: Mangen o fiskàlno ramosarimos, kaj e asociàcia te lel jekh kòdo le fiskalone ramosarimasqo (CIF). Bi leste naśti putren jekh kònto, naśti len love thaj naśti den deklaràcie.
Kaj: Ka o fiskàlno òrgano (ANAF) ande savo than si o beśimos la asociaciaqo: ka e registratùra, prekal e pòśta konfirmaciaça le primimasqi vaj prekal le elektronikane drumà kaj o ANAF del len. Te kamen te bićhalen la online, pućhen ka e fiskàlno administràcia le beśimasqi savo drom primil anda jekh asociàcia abia kerdi.
Lila: O formulàro 010, „Declarație de înregistrare fiscală / Declarație de mențiuni / Declarație de radiere pentru persoanele juridice, asocieri și alte entități fără personalitate juridică” (deklaràcia le fiskalone ramosarimasqi / le mencienqi / le khosimasqi anda le juridikane manuśa, asocìrǎ thaj aver entitètǎ bi juridikane personalitetosqo), khetane le kopiença le lilenqe kaj sikaven so ramosardǎn ande leste (sar sakana, e încheiere, o certifikàto le ramosarimasqo, o statùto thaj o dovèzo le beśimasqo).
Kobor kostil: 0 lej. O formulàro si bi lovenqo, thaj o certifikàto le fiskalone ramosarimasqo ći poćinel pes.
Kobor ćhirlo: E deklaràcia del pes ande 30 dives katar o kerimos. O ANAF del o certifikàto le fiskalone ramosarimasqo ande 10 dives katar o dimos.
Legàlno bàzo: Legea nr. 207/2015 privind Codul de procedură fiscală (e lège pa o Kòdo la fiskalone procedùraqo), art. 82 alin. (1) lit. a), alin. (6) lit. a) thaj alin. (10), art. 86 alin. (1), art. 87 alin. (1) thaj (2), art. 103 alin. (1), legislatie.just.ro; Ordinul președintelui ANAF nr. 1.699/2021 (o òrdino le prezidentosqo le ANAF-osqo; o formulàro 010, e anèksa nr. 1), le palutne parudimença, legislatie.just.ro.
Pàso 9 — O Nacionàlno ONG Registro thaj le ćaće benefiziàrǎ
So keren: Ći trubul te mangen korkoro o ramosarimos ando Nacionàlno Registro le juridikane manuśenqo bi profitosqo. E kris bićhalel le Ministeriumosqe le Ʒudecimasqo, korkori, ande 3 dives katar kodo kana aćhel definitìvo, e decìzia le ramosarimasqi. O registro si publikano, avri katar le personàlne date thaj le date pa le ćaće benefiziàrǎ.
Le ćaće benefiziàrǎ (beneficiarii reali) jekha asociaciaqe si, pala e lège: le asocìme, le membrùrǎ le direktorosqe konsilosqo, le manuśa ekzekutivone funkciença kaj si len o ćaćimos katar o direktoro konsìlio, e kategòria manuśenqi anda savenqo interèso kerdǎ pes e asociàcia thaj sakova aver manuś kaj ćaćes kontrolisarel la.
E deklaràcia pa le ćaće benefiziàrǎ:
- Ći trubul ka o ramosarimos te e asociàcia si kerdi thaj vodime numaj katar fizikane manuśa thaj le korkore ćaće benefiziàrǎ si kodola anda le lila le dosarosqe. Ande kadava kàzo, o Ministèrium le Ʒudecimasqo pherel o registro korkoro.
- Trubul te maśkar le membrùrǎ vaj le vodne si juridikane manuśa, vaj te si ćaće benefiziàrǎ kaj ći sikaven pes ande le lila.
- Pala o ramosarimos, sakova drom kana parudǒn le date le ćaće benefiziarenqe, e asociàcia phenel len le Ministeriumosqe le Ʒudecimasqo ande 30 dives. E deklaràcia kerdǒl privàto semnatureça vaj ande elektronikani fòrma thaj śaj bićhalel pes pe e-mail, elektronikane semnatureça, vaj prekal e pòśta vaj o kurièro.
Kaj: Ka o Ministèrium le Ʒudecimasqo (vi prekal rnong.just.ro).
Lila: E deklaràcia pe pesqi rǎspùndera pa le ćaće benefiziàrǎ, numaj te trubul.
Kobor kostil: Ni e OG nr. 26/2000, ni e OUG nr. 80/2013 ći ćhuven tàksa anda e deklaràcia pa le ćaće benefiziàrǎ. E lège phenel ke śaj del pes „fără nicio altă formalitate” (bi ni jekh aver formalitèto). O portàlo rnong.just.ro si les jekh sèkcia anda o dimos thaj o nevǎrimos la deklaraciaqo.
Kobor ćhirlo: 30 dives katar sakova parudipen.
Len sama: Kana ći phenen pes le date, poćinel pes amènda katar 200 ʒi ka 2.500 lej, thaj te kerdǒl palem, katar 500 ʒi ka 5.000 lej. Te e asociàcia vi atùnći ći phenel le date, śaj avel dizolvime prekal krisaqi decìzia.
Legàlno bàzo: OG nr. 26/2000, art. 7 alin. (2) lit. d), art. 34^4, art. 34^5, art. 56 alin. (1^1), art. 73–75, legislatie.just.ro; Legea nr. 129/2019 pentru prevenirea și combaterea spălării banilor și finanțării terorismului (e lège anda o aćhavimos thaj o mardimos le love-xalaimasqo thaj le teroristikane financimasqo), art. 4 alin. (2) lit. c), legislatie.just.ro.
Pàso 10 — Putren jekh kònto ande bànka
So keren: Putren jekh kònto ande jekh bànka, pe o anav la asociaciaqo. Lesa len kotizàcie, donàcie thaj sponsorizàcie thaj poćinen le ćhivimata.
Kaj: Ande e bànka savi alosaren.
Lila: Sar sakana, e bànka mangel o certifikàto le ramosarimasqo, e încheiere, o statùto, o certifikàto le fiskalone ramosarimasqo thaj o identitetosqo lil le manuśesqo kaj reprezentil e asociàcia. Sakoja bànka si la pesqi lista. E bànka mangela tumendar vi date pa le ćaće benefiziàrǎ, anda kodo ke vi la si obligàcie pala e Legea nr. 129/2019.
Kobor kostil: Le komisiònǎ la bankaqe; aver katar jekh bànka ka aver.
Kobor ćhirlo: Katar jekh dives ʒi ka varesave dives.
E lège ći mangel tumendar te putren o kònto sigo pala o ramosarimos, numa bi kontosqo naśti len love prekal bankàlo transfèro.
Legàlno bàzo: Legea nr. 129/2019, art. 4 (e definìcia le ćaće benefiziarosqi, savi lel vi le bànke), legislatie.just.ro.
Pàso 11 — Le obligàcie sakone beršesqe
So keren: Inkeren e asociàcia ande règula. Le bàzake:
- E kontabilitèta. E asociàcia musaj te inkerel kontabilitèta. Sar sakana, trubul tumenqe jekh kontàbilo.
- Le beršesqe financiàlne situàcie (o bilànco thaj o kònto le rezultatosqo le ekzercitiosqo) den pes ka o ANAF ande 120 dives katar o agor le beršesqo. Te e asociàcia ći kerdǎ ćirra buti katar o kerimos, den ande lesqo than jekh deklaràcia la inaktivitetosqi, ande 60 dives katar o agor le beršesqo.
- E generàlno adunàra (adunarea generală) maladǒl minimum jekhvar pe berś thaj primil o budźèto thaj o bilànco. Le ședìnce śaj aven vi online, thaj le decìzie śaj semnisaren pes kvalifikime vaj avansime elektronikane semnatureça.
- Le ćaće benefiziàrǎ: sakova parudipen phenel pes ande 30 dives (dikhen o pàso 9).
- Le parudimata le statutosqe vaj le beśimasqe ramosaren pes ka e kris, kodola procedurasa sar o ramosarimos. E tàksa si vi akana 100 lej.
- Le fiskàlne deklaràcie. Te si tumen salarizime manuśa, love anda ekonomikani buti vaj aver fiskàlne obligàcie, aven inke deklaràcie. Save deklaràcie trubul te den thaj kana aćhel pe e buti la asociaciaqi thaj pe le fiskàlne obligàcie kaj ramosarel tumenqe o ANAF (o fiskàlno vèktoro): ćhuven len le kontabiloça vaj pućhen ka e fiskàlno administràcia. Sakova parudipen le datenqo anda e deklaràcia le fiskalone ramosarimasqi phenel pes le ANAF-osqe ande 15 dives.
Kaj: Ka o ANAF, ka o Ministèrium le Ʒudecimasqo thaj ka e kris, pala o kàzo.
Lila: Le financiàlne situàcie, le procesurǎ-verbàlǎ la generalne adunaraqe, le fiskàlne deklaràcie.
Kobor kostil: O onoràrio le kontabilosqo; e tàksa 100 lej ka sakova parudipen le statutosqo.
Kobor ćhirlo: Le vàdeurǎ maj opre.
Legàlno bàzo: Legea contabilității nr. 82/1991 (e lège la kontabilitetaqi), republicată (palem publikuime), art. 1 alin. (2), art. 28 alin. (6), art. 36 alin. (1) lit. b) thaj alin. (2), legislatie.just.ro; Codul de procedură fiscală, art. 88 alin. (1), legislatie.just.ro; OG nr. 26/2000, art. 21 alin. (4) thaj (5), art. 33, art. 34^4, legislatie.just.ro; OUG nr. 80/2013, art. 12 lit. c), legislatie.just.ro.
Modèlo statutosqo
O modèlo maj tele si generàlno. Si les le kotora kaj e OG nr. 26/2000 mangel musaj ando statùto (art. 6 alin. (2)) thaj le bàzake règule pa le òrganurǎ la asociaciaqe (art. 20–27). Pherden le thana maśkar le kvadràtne parantèze thaj khosen le variànte kaj ći ʒan tumenqe. Jekh statùto kaske naj vareso anda le kotora kaj trubun musaj śaj avel absolùto nulo; anda kodo, ginaven les palem la legaça angla tumende vaj mangen o gòdi jekhe juristosqo. O statùto del pes ka e kris ande rumunikani ćhib: o boldimos maj tele si numaj te hakjaren so ramosaren.
O STATÙTO LA ASOCIACIAQO „[O ANAV LA ASOCIACIAQO]”
Kapìtulo I. Le fondatòrǎ thaj o kamimos te asocisaren pes
Art. 1. Amen, kaj semnisaras tele:
- [Anav thaj anav angluno], themutno [o themutnipen], bijando ka o [o dives le bijanimasqo], CNP [CNP], kaj si les [C.I./paśapòrto] sèria [e sèria] nr. [o numero], le domiciliosa ande [e sasti adrèsa];
- [Anav thaj anav angluno], [kodola date sar maj opre];
- [Anav thaj anav angluno], [kodola date sar maj opre];
[anda jekh membro juridikano manuś: [O anav], le beśimaça ande [e adrèsa], fiskàlno identifikaciaqo kòdo [CIF], reprezentime katar [anav, anav angluno, e funkcia]],
akharde maj dur „le fondatòrǎ”, phenas amaro kamimos te keras jekh asociàcia, juridikano manuś le privatone ćaćimasqo bi profitosqo, pala e Ordonanța Guvernului nr. 26/2000 cu privire la asociații și fundații, le palutne parudimença thaj pherdimença.
Kapìtulo II. O anav, o beśimos, o vaxt
Art. 2. O anav. O anav la asociaciaqo si „[O ANAV]”, pala o dovèzo ke o anav si slobodo nr. [numero] katar [o dives], dino katar o Ministèrium le Ʒudecimasqo.
Art. 3. O beśimos. O beśimos la asociaciaqo si ande [o than], [o drom, o numero, o blòko, e skàra, o etàźo, o apartamènto], o ʒudèco [o ʒudèco]. O beśimos śaj parudǒl prekal e decìzia [la generalne adunaraqi / le direktorosqe konsilosqi].
Art. 4. O vaxt. E asociàcia kerdǒl pe vaxt [nedeterminime / determinime, ʒi ka o [o dives]].
Kapìtulo III. O resimos thaj le obiektìvǎ
Art. 5. O resimos. O resimos la asociaciaqo si [ramosaren o resimos: le generàlno interesosqo, jekha kolektivitetaqo vaj ando personàlno bipatrimoniàlno interèso le membrenqo].
Art. 6. Le obiektìvǎ. Kaj te resel pesqo resimos, e asociàcia ćhuvel angla peste:
a) [o obiektìvo 1];
b) [o obiektìvo 2];
c) [o obiektìvo 3].
E asociàcia śaj kerel direkto ekonomikani buti, numaj te si akcesòrio thaj phandli zurales pesqe bàzake resimaça.
Kapìtulo IV. O patrimònio thaj le resùrse
Art. 7. O angluno patrimònio. O angluno patrimònio la asociaciaqo si [e sùma] lej, kerdo anda o àporto ande love le fondatorenqo, kade: [anav] – [e sùma] lej; [anav] – [e sùma] lej; [anav] – [e sùma] lej. [Te si àporto ande buća, ramosaren le buća thaj lenqo vakèr. Te o àporto si les jekh kher vaj jekh phuv, o statùto kerdǒl ande autentikani fòrma.]
Art. 8. Le resùrse. Le patrimoniàlne resùrse la asociaciaqe aven anda:
a) le kotizàcie le membrenqe;
b) le dobìnde thaj le dividènde lile anda o ćhuvimos, pala e lège, le lovenqo kaj si;
c) le dividènde le societatenqe kerde katar e asociàcia;
d) le love anda direkto ekonomikani buti;
e) donàcie, sponsorizàcie vaj legàtǎ;
f) resùrse lile katar o stàtosqo budźèto vaj katar le lokàlne budźètǎ;
g) aver love kaj ćhuvel e lège.
Kapìtulo V. Le membrùrǎ
Art. 9. Sar ovel pes membro. Śaj ovel membro sakova fizikano vaj juridikano manuś kaj [le kondìcie: sar, primil o statùto, del jekh ramome manglimos, poćinel e kotizàcia]. O manglimos primil pes katar [o direktoro konsìlio / e generàlno adunàra] ande [o numero] dives.
Art. 10. Sar xasarel pes o membro. O membro xasarel pes prekal:
a) iklimos, ramome manglimaça;
b) ćhudimos avri, decidime katar [o òrgano] anda [le motìvǎ: sar, o baro phagimos le statutosqo, kana ći poćinel pes e kotizàcia [o vaxt]], pala so o membro sas aśundo;
c) merimos, anda le fizikane manuśa, vaj dizolvìmos, anda le juridikane manuśa.
Art. 11. Le ćaćimata le membrenqe. Le membrùrǎ si len o ćaćimos:
a) te len kotor thaj te votisaren ande generàlno adunàra;
b) te alosaren thaj te aven alosarde ande le òrganurǎ la asociaciaqe;
c) te aven informime pa e buti la asociaciaqi;
d) [aver ćaćimata].
Art. 12. Le obligàcie le membrenqe. Le membrùrǎ musaj:
a) te inkeren o statùto thaj le decìzie le organenqe la asociaciaqe;
b) te poćinen e kotizàcia ćhuvdi katar e generàlno adunàra;
c) [aver obligàcie].
Kapìtulo VI. Le òrganurǎ la asociaciaqe
Art. 13. Le òrganurǎ la asociaciaqe si: e generàlno adunàra, o direktoro konsìlio thaj [o cenzòro / e komìsia le cenzorenqi], te si thodo. [O cenzòro si musaj maj but sar 15 membrenqe; e komìsia le cenzorenqi, maj but sar 100 membrenqe.]
Art. 14. E generàlno adunàra. (1) E generàlno adunàra si o òrgano le vodimasqo thaj si kerdi anda sa le membrùrǎ.
(2) E generàlno adunàra:
a) ćhuvel e stratègia thaj le generàlne obiektìvǎ la asociaciaqe;
b) primil o budźèto le lovenqo thaj le ćhivimatenqo thaj o kontàbilo bilànco;
c) alosarel thaj ćhudel le membren le direktorosqe konsilosqe;
d) alosarel thaj ćhudel le cenzoros vaj le membren la komisiaqe le cenzorenqi;
e) kerel filiàle;
f) parudel o statùto;
g) decidisarel o dizolvìmos thaj e likvidàcia la asociaciaqi thaj kaj ʒan le buća kaj aćhen;
h) sa aver atribùcie kaj ćhuvel e lège vaj o statùto.
(3) E generàlno adunàra maladǒl minimum jekhvar pe berś. Akhardǒl katar [o direktoro konsìlio / o prezidènto] minimum [o numero] dives anglal, prekal [o drom: e-mail, lil].
(4) E generàlno adunàra si legàlno kerdi kana si kothe [o kvòrumo] anda le membrùrǎ thaj decidisarel [e majorità] le votonenqi kodolenqi kaj si kothe. Anda o parudipen le statutosqo thaj anda o dizolvìmos trubul [e kvalifikime majorità].
(5) Le ședìnce śaj aven vi prekal elektronikane drumà direkto komunikaciaqe dural, thaj le decìzie śaj semnisaren pes kvalifikime vaj avansime elektronikane semnatureça.
(6) O membro kaj, ande jekh pućhimos, si les personàlno interèso (direkt vaj prekal o rom/e romni, o niàmo vaj le xanamikha ʒi ka o śtàrto gràdo) ći lel kotor ando vorbimos thaj ni ando vòto.
Art. 15. O direktoro konsìlio. (1) O direktoro konsìlio kerel te aven kerde le decìzie la generalne adunaraqe. Si les [o numero] membrùrǎ, alosarde pe [o vaxt le mandatosqo]. Maj but jekh trito anda lesqe membrùrǎ śaj aven manuśa avrǎl e asociàcia.
(2) O direktoro konsìlio:
a) sikavel la generalne adunaraqe o rapòrto la butǎqo, o ekzekutìmos le budźetosqo, o bilànco, o proièkto le budźetosqo thaj o proièkto le programenqo;
b) kerel juridikane lila ando anav thaj anda e asociàcia;
c) primil e organigràma thaj e politìka le manuśenqi;
d) [aver atribùcie].
(3) Le ședìnce śaj aven vi online, thaj le decìzie śaj semnisaren pes kvalifikime vaj avansime elektronikane semnatureça.
(4) E asociàcia si reprezentime anglal le avera katar [o prezidènto / o manuś thodo katar o direktoro konsìlio].
Art. 16. O financiàlno kontròlo. [E variànta A, tele 16 membrùrǎ, bi cenzorosqo: Sakova membro kaj naj ando direktoro konsìlio śaj kerel o ćaćimos le kontrolosqo.] [E variànta B: O andruno financiàlno kontròlo kerdǒl katar jekh cenzòro / jekh komìsia le cenzorenqi kerdi anda [bipàrno numero] membrùrǎ, thodo / thodi katar e generàlno adunàra pe [o vaxt]. Le membrùrǎ le direktorosqe konsilosqe naśti aven cenzòrǎ.]
Art. 17. Le anglune òrganurǎ. O angluno direktoro konsìlio si kerdo anda:
- [anav thaj anav angluno] – prezidènto;
- [anav thaj anav angluno] – [e funkcia];
- [anav thaj anav angluno] – [e funkcia].
[O angluno cenzòro si [anav thaj anav angluno].]
Kapìtulo VII. O ramosarimos la asociaciaqo
Art. 18. Le fondatòrǎ den o ćaćimos ka [anav thaj anav angluno], [le identifikaciaqe date], te kerel e procedùra kaj e asociàcia te lel juridikani personalitèta: te mangel o dovèzo ke o anav si slobodo, te del o manglimos le ramosarimasqo thaj le lila kaj ʒan lesa, te certifikisarel le kòpie ke si sar o originàlo thaj te lel e încheiere thaj o certifikàto le ramosarimasqo.
Kapìtulo VIII. O dizolvìmos thaj e likvidàcia
Art. 19. (1) E asociàcia dizolvisarel pes pala e lège, prekal krisaqi decìzia vaj prekal e decìzia la generalne adunaraqi, ande le kondìcie la legaqe.
(2) Te e asociàcia dizolvisarel pes, le buća kaj aćhen pala e likvidàcia naśti ʒan ka fizikane manuśa. Von ʒan ka [jekh juridikano manuś le privatone vaj le publikane ćaćimasqo kodole vaj paśe resimaça, alosardo katar e generàlno adunàra / o anav jekhe anavime organizaciaqo], pala o art. 60 anda OG nr. 26/2000.
Kapìtulo IX. Le palune phenimata
Art. 20. Le phenimata kadale statutosqe pherdǒn le phenimença anda OG nr. 26/2000 thaj le aver regulença kaj si akana.
Kerdo adǎs, [o dives], ande [o than], ande [o numero] originàlne ekzemplàrǎ.
Le fondatòrǎ:
| Anav thaj anav angluno | E semnatùra |
|---|---|
| [Anav thaj anav angluno] | [e semnatùra] |
| [Anav thaj anav angluno] | [e semnatùra] |
| [Anav thaj anav angluno] | [e semnatùra] |
So ći phenel kadava sikavimos
O sikavimos ći lel o than le gòdesqo jekhe advokatosqo vaj jekhe kontabilosqo, maj but te e asociàcia avela la salarizime manuśa, ekonomikani buti vaj publikane love. Ći vorbil pa le fundàcie, le federàcie, le filiàle thaj ni pa o pinʒarimos la publikane kućhipnasqo (utilitate publică). E pràktika si aver katar jekh kris ka aver, thaj o portàlo rnong.just.ro si nevo (septèmbro 2026): pućhen ka e grèfa save lila mangel thaj dikhen e lège sar si akana pe legislatie.just.ro anglal te den o dosàro.