Tekşerilmegen tercime: onı qırımtatar tilinde laf etken biri tüzetecek. Bu saife romın tilinden suniy zekâğa esaslanğan yardımcı Claude (claude.ai) vastasınen tercime etildi ve tercime hataları olıp ola. Esas metin — romınca metindir. Eger bir hata ya da tabiiy olmağan bir ifade sezseñiz ve bizge yardım etmege isteseñiz, lütfen corecturi@civicsuport.ro adresine yazıñız. Sağ oluñız. (Traducere nerevizuită.)
Etrafımızdaki şeylerniñ çoqusı bizge yaqın yerde qararlaştırıla: belediyede (primărie), yerli şurada (consiliul local), vilâyet şurasında (consiliul județean). Tamir etilgen yol, saqlanğan park, vaqtında oqulğan büdce — birisi sorağanına, talap etkenine ya da teklif etkenine bağlı. Qanun Sizge bir qaç yılda bir kere rey bermekten daa çoq alet bere ve olarnıñ çoqusı parasızdır.
İştirak etmek birisine qarşı olmaq demek degil. Bu, ne aqlarıñız olğanını bilmek, olarnı doğru qullanmaq ve muesseselerden öz işlerini qanun belgilegen müddetler içinde yapmalarını talap etmek demektir. Yahşı yazılğan ve kerekli yerge yiberilgen talap cevap ala. Teşkilâtlanğan beş insan dağınıq elli şikâyetten daa çoq iş yapıp olur.
Üç amelliy, adım-adım qılavuz yazdıq. Er adımda ne yapacağıñıznı, qayda baracağıñıznı, ne vesiqalar kerek olğanını, ne qadar turğanını ve ne qadar devam etkenini, aşağısında ise qanun maddesini ve onıñ resmiy metnine bağlantını tapacaqsıñız.
Cemiyet (ükümet tışı teşkilât) nasıl qurula. Bir fikiri olğan üç insandan vergi kodu ve bank esabı olğan qayd etilgen bir teşkilâtqa qadar: ad, nizamname, merkez, birinci basamaq mahkemesi (judecătoria), ANAF (Agenția Națională de Administrare Fiscală, Milliy vergi idaresi agentligi), aqiqiy faydalanıcılar ve er yılnıñ vazifeleri. Qılavuznıñ soñunda Siz tolduracaq bir nizamname nümünesi de bar.
Arza nasıl yazıla. Cevap almaq içün bir muessesege nasıl yazmalı: arzada neler olmalı, kimge yiberile, qayd nomeri nasıl saqlana, cevapnı ne qadar vaqıt içinde almalısıñız ve almasañız ne yapıp olursıñız. Qılavuzda qısqa bir arza nümünesi bar.
Vatandaş teşebbüsi nasıl yapıla. Yerli şura qararını, bir qanunnı ya da Esas Qanunda (Konstitutsiyada) bir deñişiklikni Siz özüñiz nasıl teklif etip olursıñız, ne qadar imza kerek ve olar keçerli olsun dep nasıl toplana. Qısqaca, Avropa vatandaş teşebbüsi aqqında da.
Bu qılavuzlar neni aytmay
- Olar uquqiy meslehatnıñ yerini tutmay. Olar yolıñıznı tapmağa yardım etsin dep yazıldı. Belli bir iş içün, hususan mahkemege barmazdan evel, bir advokattan meslehat sorañız.
- Qanunlar deñişe. Metinlerni 2026 senesi oktâbrniñ 6-nda legislatie.just.ro saytında ve resmiy saytlarda teşkerdik. Bir şey bermezden evel, er adımnıñ aşağısındaki bağlantı vastasınen qanunnıñ şimdiki alını teşkeriñiz.
- Masraflar ve talap etilgen vesiqalar bir birinci basamaq mahkemesinden, belediyeden ya da muesseseden digerine farqlı olıp ola. Evden çıqmazdan evel gişede ya da mahkeme kanselâriyasında sorañız.
- Qılavuzlar Sizge hangi davanı qoltutmaq kerek olğanını aytmay. Olar tek qanun er kesge müsaviy bergen aletlerni nasıl qullanacağıñıznı köstere.